Macutkiewicz Sybirak

Podcast – Sybirak

przez AktualnościEdukacja historyczna
Zapraszamy do wysłuchania rozmowy z prezesem Wielkopolskiego Związku Sybiraków, panem Marianem (Markiem) Macutkiewiczem.
Z nagrania dowiecie się Państwo jakie wspomnienia wywozi się z Syberii jako dziecko, jak niebezpieczna może być droga do szkoły przez tajgę i czyje groby widział na miejscu polski zesłaniec. Poznacie historię niezwykłego obrazu, który przewędrował kilkanaście tysięcy kilometrów i wysłuchacie, jak postawić pomnik pamięci na Uralu, mimo sprzeciwu lokalnych władz, a na koniec, jak Sybiracy współpracują z młodzieżą.
Miłego słuchania!
 
 
Fot. Marek Macutkieiwcz odbierający nagrodę “Drzwi do wolności” na Festiwalu NNW

Zmarli kolejni bohaterowie polskiej wolności

przez AktualnościBohaterowie naszej wolnościEdukacja historycznaPolonia i Polacy poza granicami
W sierpniu 2022 roku odeszła kolejna grupa polskich bohaterów, przyjaciół Stowarzyszenia Odra-Niemen. 
Cześć ich pamięci! Na zawsze w naszej pamięci!

3.08. Z Londynu dotarła smutna wiadomość. Zmarł ostatni Żołnierz Wyklęty na Wyspach – Major Sergiusz Papliński ps. Kawka.

Major Sergiusz Papliński – partyzant zgrupowania Antoniego Hedy “Szarego” i Zygmunta Kiepasa “Krzyka”, więzień więzienia w Radomiu, członek Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość.

Na terenie Pomorza prowadził walkę dywersyjną, w 1946 roku zmuszony opuścić Polskę i w mundurze NKWD przedostaje się do Berlina, do amerykańskiej strefy okupacyjnej. Następnie z obozu przejściowego dostaje się do Anglii i tam działa w strukturach Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość

Sergiusz Papliński był polskim patriotą, malarzem, do końca życia mieszkał w Londynie. Nasze środowisko miało zaszczyt znać i gościć w Polsce bohatera, na jednym z projektów adresowanych do kombatantów

Na zdj. mjr S. Papliński podczas międzynarodowego spotkania kombatantów w Sopocie, 2019 r.

15.08 w Olsztynie zmarł mjr Ireneusz Hurynowicz.

Żołnierz VI Wileńskiej Brygady Armii Krajowej. Urodzony w Parafianowie na Wileńszczyźnie. Brał udział m.in. w Operacji Ostra Brama, po ucieczce z Wileńszczyzny ujawnił się dopiero w 1990 roku.

Środowisko Stowarzyszenia Odra-Niemen miało zaszczyt znać Pana Majora. Wielokrotnie bywał na organizowanych przez nas spotkaniach kombatantów w Sopocie, Juracie czy Łańsku.

Żeglarz, ujmujący człowiek, z wielką serdecznością brał udział w spotkaniach z młodzieżą. Cieszył się, że był twarzą kampanii Rodacy-Bohaterom i często zapewniał nas o swojej do nas życzliwości.

Mieliśmy się spotkać niedługo, miał przyjechać do sanatorium na organizowany projekt #ZdrowieBohaterom. Nie uda się to spotkanie.

Dziękujemy za wszystko Panie Majorze!

23.08 w Lidzie, na Białorusu zmarł kpt. Józef Nowik ps. Burzyński.

Urodzony 28.06.1926 roku. Żołnierz II Batalionu 77 pp AK na Nowogródczyźnie, dowodzonego przez legendarnego Porucznika Jana Borysewicza ps. Krysia. Był wspaniałym człowiekiem i wielkim Bohaterem. Spod Wilna w 1944 roku niósł na swoich plecach rannego kolegę. Doniósł go aż do Lidy. Później ukrywał się przez wiele lat w małej skrytce w ścianie domu, dzięki czemu uniknął łagrów. Ze skrytki wychodził wyłącznie nocą. 

Ponad 13 lat temu poznaliśmy Pana Józefa razem z całym środowiskiem Stowarzyszenia Żołnierzy AK na Białorusi. Był jednym z Tych, dla których powstało Stowarzyszenia Odra-Niemen. Piękne mamy wspomnienia, a teraz ogromny żal i smutek.

Cześć i chwała Bohaterom! Żegnaj Przyjacielu! Odpoczywaj w Pokoju. 

22 sierpnia w Nowej Zelandii zmarł Zdzisław Lepionka, Sybirak, “Dziecko z Pahiatua”, zasłużony działacz polonijny.

Urodził się 14 lipca 1936 roku w Waniowie, w województwie lwowskim. 10 lutego 1940 roku deportowany wraz z rodziną na Syberię.

Po długiej podróży, w trakcie której umiera mama Zdzisława, trafiają do Uzbekistanu. Tam rodzina rozdziela się, Zdzisław zostaje z dwoma młodszymi braćmi, trafiają wkrótce do Persji.

Potem, wchodząc w skład grupy 733 dzieci, dociera do Nowej Zelandii, by rozpocząć nowe życie w Pahiatua.

Zdzisław Lepionka był bardzo aktywnym i zaangażowanym działaczem polonijnym w Nowej Zelandii. Dzięki jego działaniom udało się m.in. zorganizować dużą zbiórkę darów rzeczowych i pieniędzy dla Polaków w czasie Stanu Wojennego, organizował marsz wsparcia dla Polski, na którym zebrało się niemal 10 tysięcy osób!

Mieliśmy zaszczyt poznać Pana Zdzisława i jego żonę Halinę podczas wizyty projektowej w Nowej Zelandii. Zaowocowało to m.in. ich wizytą w Polsce, na Festiwalu Niepokorni, Niezłomni, Wyklęci, gdzie otrzymali nagrodę “Drzwi do Wolności”.

2 sierpnia 2018 roku został odznaczony przez prezydenta RP Andrzeja Dudę Krzyżem Komandorskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej.

Składamy wyrazy najgłębszego współczucia żonie Halinie i całej pogrążonej w smutku rodzinie. Cześć Jego Pamięci!

Powstanie Warszawskie

Powstanie Warszawskie

przez AktualnościBohaterowie naszej wolnościEdukacja historyczna
78 lat temu, o godz. 17 wybiła “Godzina W” i zaczęło się Powstanie Warszawskie. W jego początkowej fazie wielka nadzieja wlała się w serca Powstańców i warszawiaków, na ulicach naszej stolicy ponownie pojawiły się polskie flagi.
 
Pamiętajmy dzisiaj o bohaterach tego zrywu. O Powstańcach leżących na cmentarzach, odwiedźmy ich groby, pomódlmy się, zapalmy znicz. O żyjących świadkach historii, których z roku na rok jest coraz mniej. Rozmawiajmy z nimi, wspierajmy ich, póki jeszcze z nami są i mogą się dzielić swoją historią.
 
“Ziemia po której chodzisz, to marzenie tych, którzy odeszli za młodzi.”
Odwiedzając w tym roku Dom Powstańców Warszawskich otrzymaliśmy piękną pamiątkę. Jest to obraz przedstawiający scenę z Powstania Warszawskiego. Na odwrocie obrazu niespodzianka. Umieszczone zostały podpisy prawdziwych świadków historii – Powstańców Warszawskich.
 
Cześć i chwała Bohaterom!
Napis ze zniczy

Rocznica śmierci Witolda Pileckiego

przez AktualnościEdukacja historycznaŻołnierze Wyklęci

[OSM-Plugin-Error]:width = "100%" is out of range [perc]!

[OSM-Plugin-Error]:height = "450" is out of range [pix]!

Środowisko Stowarzyszenia Odra-Niemen oddaje hołd wielkiemu Polakowi w 74 rocznicę śmierci Witolda Pileckiego. W różnych miejscach Polski odbędą się wydarzenia pod szyldem Odra-Niemen, wydarzenia w których będzie brała udział Odra-Niemen. Przedstawiamy nasze aktywności w dniu 25 maja:

Oddanie hołdu Pileckiemu na Powązkach

Warszawska Łączka – upamiętnienie Pileckiego

przez AktualnościEdukacja historycznaŻołnierze Wyklęci

Uczniowie dolnośląskich szkół i ich pedagodzy brali udział w wyprawie edukacyjnej do Warszawy. Jednym z punktów wycieczki było spotkanie z prof. Krzysztofem Szwagrzykiem – wiceszefem IPN, który od lat poszukuje szczątków żołnierzy II Konspiracji. Jednym z wciąż poszukiwanych bohaterów jest Witold Pilecki. Odbyła się lekcja historii na Warszawskiej Łączce, a potem składanie zniczy pod symbolicznym grobem Pileckiego. 

plakat

Pilecki Bohater naszych czasów

przez AktualnościEdukacja historycznaŻołnierze Wyklęci
Zapraszamy w najbliższy czwartek 12.05.2022 roku, na spotkanie pt. “Witold Pilecki bohater naszych czasów”.
 
Gościem spotkania będzie Jarosław Wróblewski – przyjaciel rodziny Pileckich, autor książki “Rotmistrz”, pracownik Muzeum Żołnierzy Wyklętych w Warszawie.
 
Wydarzenie odbywa się 12.05.2022 godzina 18.30, w siedzibie Stowarzyszenia Odra-Niemen, ul. Zelwerowicza 16/3 we Wrocławiu i jest pierwszym elementem corocznego projektu DNI PAMIĘCI O WITOLDZIE PILECKIM.
 
Na spotkaniu będzie można zakupić książkę autora z dedykacją.
 
Zapraszamy.
Wrocław Plac Wolności

Dni z Witoldem Pileckim

przez AktualnościEdukacja historycznaŻołnierze Wyklęci

Od 2013 roku Stowarzyszenie Odra-Niemen organizuje Dni z Rotmistrzem Pileckim. Przez pierwsze lata wydarzenia były tworzone we Wrocławiu i na Dolnym Śląsku. Od  kilku lat działamy w całej Polsce razem z oddziałami Odry-Niemen. 

Promujemy wielkiego bohatera Witolda Pileckiego od 13 maja do 25 maja.  Od daty urodzin Bohatera do daty jego śmierci odbywają  się różne wydarzenia.      

Pamiętajmy o Witoldzie Pileckim. To Bohater Niezłomny – harcerz, uczestnik Bitwy polsko-bolszewickiej, żołnierz AK, ochotnik do Auschwitz, Żołnierz II Konspiracji. To także człowiek wielkich wartości – umiłowania Ojczyzny i rodziny, szacunku do drugiego człowieka, głębokiej wiary. 

  • Spotkanie z Jarosławem Wróblewskim - przyjacielem rodziny Pileckich, autorem książki "Rotmistrz", pracownikiem Muzeum Żołnierzy Wyklętych w Warszawie SZCZEGÓŁY TUTAJ
  • Noc Muzeów we wrocławskim Saloniku Kresowym i prezentacja Witolda Pileckiego i jego kresowej rodziny SZCZEGÓŁY TUTAJ
  • Wyprawa edukacyjna do Warszawy laureatów konkursów historycznych z dolnośląskich szkół - poznanie miejsc związanych z Witoldem Pileckim SZCZEGÓŁY TUTAJ
  • Kampania edukacyjna w sieci SZCZEGÓŁY TUTAJ
  • Uroczystości związane z rocznicą śmierci Witolda Pileckiego SZCZEGÓŁY TUTAJ
Katyń

Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej

przez AktualnościBohaterowie naszej wolnościEdukacja historycznaPolonia i Polacy poza granicami

13 kwietnia 1943 roku Niemcy opublikowali informację o odnalezieniu grobów polskich oficerów w Katyniu.

Decyzją Stalina zamordowano 21 849 polskich obywateli, około 14 700 z nich stanowili jeńcy wojenni z obozów w Starobielsku, Kozielsku i Ostaszkowie – zwodowi wojskowi, rezerwiści, powołani ze stanu spoczynku, policjanci, żandarmi, funkcjonariusze straży więziennej.

Pozostałe ofiary to niemal 7 300 więźniów aresztowanych w okupowanej przez ZSRR wschodniej części Polski.

Naszych rodaków mordowano w miejscach kaźni Mińsku (Kuropaty), Smoleńsku (Katyń), Twerze i Kalininie (Miednoje), Kijowie (Bykownia), Charkowie (Piatichatki) i Chersoniu.

Do dziś nie znamy listy zamordowanych i pochowanych w Kuropatach pod Mińskiem…

W ostatnich latach, tak dawno po tej tragicznej zbrodni, w ramach której pozbawiono Polskę elit, po 30 latach od przyznania się Związku Radzieckiego do odpowiedzialności za tę zbrodnię, Rosja próbuje zmieniać historię.

Nowe prace ekshumacyjne w Miednoje, podważanie sprawstwa strony radzieckiej, zaniżanie liczby ofiar.

Dlatego wszyscy musimy być strażnikami pamięci tej okrutnej zbrodni, nie dopuścić do fałszowania historii i zbrukania pamięci o naszych przodkach.

Zdjęcia: Odra-Niemen z wyprawy do Katynia 
Podcasty

Podcasty Odry-Niemen

przez AktualnościAktualności z OddziałówBohaterowie naszej wolnościDniestrEdukacja historycznaLubelszczyznaMałopolskaMazowszeMiejsca PamięciNarodowy Dzień Pamięci Żołnierzy WyklętychOpolePodlasiePolonia i Polacy poza granicamiProjekty lubelszczyznaProjekty LwówProjekty małopolskaProjekty mazowszeProjekty opoleProjekty podlasieProjekty regionyProjekty wielkopolskaRozwój Stowarzyszenia Odra-NiemenSON Sprawy organizacjiWielkopolskaWydawnictwa Odry-Niemen

Zapraszamy do słuchania i śledzenia grudniowych podcastów ODRA-NIEMEN. W tym miesiącu między Polacy w Nowej Zelandii, na Zaolziu i inne ciekawe tematy.

Zaduszki Polskie 2021

Zaduszki Polskie

przez AktualnościCentrum Aktywności Międzypokoleniowej. WolontariatEdukacja historycznaMiejsca PamięciNarodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych

Przedstawiamy  fotorelację z wyjazdu zaduszkowego do Puszczy Augustowskiej i okolic Białegostoku.

Wasilków, Sokółka, Augustów, Mikaszówka, Białystok – zachęcamy do prześledzenia naszej trasy i do podróżowania naszym śladem.

Wszystkie oznaczone na mapach miejsca, które odwiedziliśmy, znajdziecie pod linkiem:

https://goo.gl/maps/gn4TGhgpxEvaPzAU6     

Pierwszym celem był cmentarz w Wasilkowie leżącym 10 km na północ od Białegostoku. Wolontariusze Odry-Niemen nawiedzili tam symboliczny grób żołnierzy IV Inspektoratu AK i WiN oddziału mjr. Rybnika ps. “Jerzy” poległych w latach 1946-1947: plut. Władysława Aleksiejczyka ps. “Wątły”/”Beczka”, szer. NN ps. “Znachora”, plut. Józefa Sienkiewicza ps. “Gryszka”/”Brzoza” (1942-1945 żołnierz I Bat. 77 PP AK Okręgu Nowogródzkiego). 

Położona na zalesionych wzgórzach nekropolia w Wasilkowie urzeka swoją mistyczną cmentarną architekturą.

Następnie udaliśmy się w poszukiwaniu miejsca bitwy pod Ogółami, gdzie 8 lipca 1945 r. zgrupowanie partyzanckie AKO “Piotrków”, liczące blisko 200 ludzi, zostało zaatakowane przez dwukrotnie liczniejsze siły “ludowego” WP oraz funkcjonariuszy UB wsparte artylerią. Wędrując przez Puszczę Knyszyńską nieodzowna okazałą się pomoc miejscowych, którzy pomogli nam trafić na miejsce bitwy.

Mieszkaniec Ogółów okazał się też osobą kultywującą od lat pamięć o bitwie stoczonej przez żołnierzy niezłomnych. Dzięki niemu udało nam się dotrzeć na trudno dostępne uroczysko, na którym stoczono heroiczny bój.

Z Ogółów dotarliśmy do Sokółki, gdzie na cmentarzu złożyliśmy znicze m.in. przy upamiętnieniu 12 żołnierzy oddziału Władysława Janczewskiego ps. “Lalusia” (poległych w walce z NKWD i UB podczas próby przedarcia się z Wileńszczyzny na Białostocczyznę  25 VII 1945 r.) oraz na grobie  kpt. inż. Franciszka Potyrały ps. “Oracz”.

W Augustowie dołączył do nas pan Zbigniew Kaszlej – prezes Koła Augustowskiego Związku Żołnierzy Armii Kraowej oraz nasz przewodnik po ziemi augustowskiej. To on wskazał nam miejsce pamięci w Biernatkach, gdzie zginęło dwóch polskich współpracowników AK zamordowanym przez Niemców 15 II 1944 r.: śp. Michał Merkiewicz i Stanisław Karbowski.

Następnie wspólnie pojechaliśmy do lasów klonowickich na północ od Augustowa, które były świadkami kaźni nawet 5000 osób. Na cmentarzu w Szczebrze upamiętniliśmy partyzantów AK poległych w obławie niemieckiej 2 X 1944 r., w tym m.in. Hipolita Zarembę ps. “Sęp”, Franciszka Żukowskiego ps. “Mały Zet”, Franciszka Kościucha ps. “Czarnota” oraz Zofię Albanowicz.

W piątkowy wieczór zdążyliśmy udać się jeszcze do tzw. Domu Turka – augustowskiej katowni NKWD i UB, która od niedawna została wykupiona przez Instytut Pileckiego. Tam obejrzeliśmy wystawę pt. “Lipcowi. Twarze ofiar obławy augustowskiej”.

Historię obławy augustowskiej w sobotni poranek przybliżyła nam pani Danuta Kaszlej – prezes Klubu Historycznego im. AK w Augustowie. 

Scenerią do wstrząsających opowieści dotyczących tej tragedii była poruszająca instalacja artystyczna ulokowana w Mikaszówce – samym sercu Puszczy Augustowskiej.

Wspólnie z państwem Kaszlejów udaliśmy się po tym do słynącej z sanktuarium Studzienicznej, w której na cmentarzu spoczywają prochy ekschumowanych 22 ofiar niemieckiego okupanta (żołnierzy AK i osób cywilnych) zamordowanych 2 VI 1944 r. w Serwach.

Mimo rzęsistego deszczu zajechaliśmy w głąb Puszczy Augustowskiej, gdzie na uroczysku “Kozi Rynek”, na którym upamiętniliśmy miejsce potyczki z sierpnia 1943 r. stoczonej przez Oddziału Uderzeniowego Batalionów Kadrowych AK z żandarmerią niemiecką

Niezwykle przejmującym punktem naszego wyjazdu zaduszkowego była wizyta we wsi Jasionowo, która 26 sierpnia 1943 r. została bestialsko spacyfikowana przez Niemców.

W malowniczo położonej nekropolii w Krasnymborze złożyliśmy znicze przez dumnie górującym nad cmentarzem pomnikiem pamięci powtańców styczniowych walczących w oddziale “Wawra”. 

W Krasnymborze upamiętniliśmy również lokalne ofiary obławy augustowskiej.

W Sztabinie państwo Kaszlejowie pokazali nam zachowane gospodarstwo, w którym więziono i okrutnie torturowano ofiary obławy przed ich wywiezieniem w nieznane…

W Sztabinie nie zapomnieliśmy również upamiętnić żołnierzy VIII Uderzeniowego Batalionu Kadrowego AK, którzy 1 maja 1943 r, a 6 godzin uwolniły miasto od Niemców. 

Piękno sobotniego wieczoru umiliło nam prace porządkowe prowadzone na kolejnym punkcie naszego wyjazdu – cmentarzu w Jaminach. 

Upamiętniliśmy tam m.in. mogiły ofiar mordu niemieckiego z dnia 22 czerwca 1944 r… … oraz grób rtm. Wiktora Macieja Moczulskiego – żołnierza WP poległego 25 IX 1939 r.

W drodze powrotnej do Augustowa zatrzymaliśmy sie na chwilę przy kapliczce maryjnej, która po dziś dzień nosi ślady kul perfidnie wystrzelonych przez sowieckich sołdatów.  W niedzielny poranek żal było opuszczać gościnną ziemię augustowską. 

Zanim opuściliśmy Augustów, udało nam się upamiętnić przepiękny Pomnik Żołnierzy Wyklętych. Udaliśmy się także na augustowską nekropolię, gdzie uporządkowaliśmy przed Zaduszkami niezliczoną liczbę nagrobków polskich bohaterów.

W drodze powrotnej zawitaliśmy do Grabówki leżącej na przedmieściach Białegostoku, w której leżą mogiły 16 000 ofiar niemieckiego terroru. Wśród nich spoczywają także przodkowie jednego z uczestników naszej wyprawy…

Na cmentarzu farnym w Białymstoku po mozolnych poszukiwaniach udało nam się odnaleźć nagrobek Eugeniusza Szydłowskiego – jednego z żołnierzy oddziału Leona Suszyńskiego “Peosia”, zamordowanego w ubeckiej katowni w Białymstoku w 1946 r.

O zmierzchu dotarliśmy do Nowin Kasjerskich, w których śmiercią tragiczną 8 listopada 1945 r. zginął Mieczysław Suszyński – brat “Peosia”, a zarazem stryj uczestnika naszej wyprawy. 

Pamiątką po naszym wyjeździe będzie zdjęcie śp. Mieczysława Suszyńskiego, które zostało przytwierdzone do nagrobnego pomnika znajdującego się w miejscu pochówku tego żołnierza.

Autor reportażu – Adrian Mikołajczyk