Zaduszki Polskie 2021

Zaduszki Polskie

Przedstawiamy  fotorelację z wyjazdu zaduszkowego do Puszczy Augustowskiej i okolic Białegostoku.

Wasilków, Sokółka, Augustów, Mikaszówka, Białystok – zachęcamy do prześledzenia naszej trasy i do podróżowania naszym śladem.

Wszystkie oznaczone na mapach miejsca, które odwiedziliśmy, znajdziecie pod linkiem:

https://goo.gl/maps/gn4TGhgpxEvaPzAU6     

Pierwszym celem był cmentarz w Wasilkowie leżącym 10 km na północ od Białegostoku. Wolontariusze Odry-Niemen nawiedzili tam symboliczny grób żołnierzy IV Inspektoratu AK i WiN oddziału mjr. Rybnika ps. “Jerzy” poległych w latach 1946-1947: plut. Władysława Aleksiejczyka ps. “Wątły”/”Beczka”, szer. NN ps. “Znachora”, plut. Józefa Sienkiewicza ps. “Gryszka”/”Brzoza” (1942-1945 żołnierz I Bat. 77 PP AK Okręgu Nowogródzkiego). 

Położona na zalesionych wzgórzach nekropolia w Wasilkowie urzeka swoją mistyczną cmentarną architekturą.

Następnie udaliśmy się w poszukiwaniu miejsca bitwy pod Ogółami, gdzie 8 lipca 1945 r. zgrupowanie partyzanckie AKO “Piotrków”, liczące blisko 200 ludzi, zostało zaatakowane przez dwukrotnie liczniejsze siły “ludowego” WP oraz funkcjonariuszy UB wsparte artylerią. Wędrując przez Puszczę Knyszyńską nieodzowna okazałą się pomoc miejscowych, którzy pomogli nam trafić na miejsce bitwy.

Mieszkaniec Ogółów okazał się też osobą kultywującą od lat pamięć o bitwie stoczonej przez żołnierzy niezłomnych. Dzięki niemu udało nam się dotrzeć na trudno dostępne uroczysko, na którym stoczono heroiczny bój.

Z Ogółów dotarliśmy do Sokółki, gdzie na cmentarzu złożyliśmy znicze m.in. przy upamiętnieniu 12 żołnierzy oddziału Władysława Janczewskiego ps. “Lalusia” (poległych w walce z NKWD i UB podczas próby przedarcia się z Wileńszczyzny na Białostocczyznę  25 VII 1945 r.) oraz na grobie  kpt. inż. Franciszka Potyrały ps. “Oracz”.

W Augustowie dołączył do nas pan Zbigniew Kaszlej – prezes Koła Augustowskiego Związku Żołnierzy Armii Kraowej oraz nasz przewodnik po ziemi augustowskiej. To on wskazał nam miejsce pamięci w Biernatkach, gdzie zginęło dwóch polskich współpracowników AK zamordowanym przez Niemców 15 II 1944 r.: śp. Michał Merkiewicz i Stanisław Karbowski.

Następnie wspólnie pojechaliśmy do lasów klonowickich na północ od Augustowa, które były świadkami kaźni nawet 5000 osób. Na cmentarzu w Szczebrze upamiętniliśmy partyzantów AK poległych w obławie niemieckiej 2 X 1944 r., w tym m.in. Hipolita Zarembę ps. “Sęp”, Franciszka Żukowskiego ps. “Mały Zet”, Franciszka Kościucha ps. “Czarnota” oraz Zofię Albanowicz.

W piątkowy wieczór zdążyliśmy udać się jeszcze do tzw. Domu Turka – augustowskiej katowni NKWD i UB, która od niedawna została wykupiona przez Instytut Pileckiego. Tam obejrzeliśmy wystawę pt. “Lipcowi. Twarze ofiar obławy augustowskiej”.

Historię obławy augustowskiej w sobotni poranek przybliżyła nam pani Danuta Kaszlej – prezes Klubu Historycznego im. AK w Augustowie. 

Scenerią do wstrząsających opowieści dotyczących tej tragedii była poruszająca instalacja artystyczna ulokowana w Mikaszówce – samym sercu Puszczy Augustowskiej.

Wspólnie z państwem Kaszlejów udaliśmy się po tym do słynącej z sanktuarium Studzienicznej, w której na cmentarzu spoczywają prochy ekschumowanych 22 ofiar niemieckiego okupanta (żołnierzy AK i osób cywilnych) zamordowanych 2 VI 1944 r. w Serwach.

Mimo rzęsistego deszczu zajechaliśmy w głąb Puszczy Augustowskiej, gdzie na uroczysku “Kozi Rynek”, na którym upamiętniliśmy miejsce potyczki z sierpnia 1943 r. stoczonej przez Oddziału Uderzeniowego Batalionów Kadrowych AK z żandarmerią niemiecką

Niezwykle przejmującym punktem naszego wyjazdu zaduszkowego była wizyta we wsi Jasionowo, która 26 sierpnia 1943 r. została bestialsko spacyfikowana przez Niemców.

W malowniczo położonej nekropolii w Krasnymborze złożyliśmy znicze przez dumnie górującym nad cmentarzem pomnikiem pamięci powtańców styczniowych walczących w oddziale “Wawra”. 

W Krasnymborze upamiętniliśmy również lokalne ofiary obławy augustowskiej.

W Sztabinie państwo Kaszlejowie pokazali nam zachowane gospodarstwo, w którym więziono i okrutnie torturowano ofiary obławy przed ich wywiezieniem w nieznane…

W Sztabinie nie zapomnieliśmy również upamiętnić żołnierzy VIII Uderzeniowego Batalionu Kadrowego AK, którzy 1 maja 1943 r, a 6 godzin uwolniły miasto od Niemców. 

Piękno sobotniego wieczoru umiliło nam prace porządkowe prowadzone na kolejnym punkcie naszego wyjazdu – cmentarzu w Jaminach. 

Upamiętniliśmy tam m.in. mogiły ofiar mordu niemieckiego z dnia 22 czerwca 1944 r… … oraz grób rtm. Wiktora Macieja Moczulskiego – żołnierza WP poległego 25 IX 1939 r.

W drodze powrotnej do Augustowa zatrzymaliśmy sie na chwilę przy kapliczce maryjnej, która po dziś dzień nosi ślady kul perfidnie wystrzelonych przez sowieckich sołdatów.  W niedzielny poranek żal było opuszczać gościnną ziemię augustowską. 

Zanim opuściliśmy Augustów, udało nam się upamiętnić przepiękny Pomnik Żołnierzy Wyklętych. Udaliśmy się także na augustowską nekropolię, gdzie uporządkowaliśmy przed Zaduszkami niezliczoną liczbę nagrobków polskich bohaterów.

W drodze powrotnej zawitaliśmy do Grabówki leżącej na przedmieściach Białegostoku, w której leżą mogiły 16 000 ofiar niemieckiego terroru. Wśród nich spoczywają także przodkowie jednego z uczestników naszej wyprawy…

Na cmentarzu farnym w Białymstoku po mozolnych poszukiwaniach udało nam się odnaleźć nagrobek Eugeniusza Szydłowskiego – jednego z żołnierzy oddziału Leona Suszyńskiego “Peosia”, zamordowanego w ubeckiej katowni w Białymstoku w 1946 r.

O zmierzchu dotarliśmy do Nowin Kasjerskich, w których śmiercią tragiczną 8 listopada 1945 r. zginął Mieczysław Suszyński – brat “Peosia”, a zarazem stryj uczestnika naszej wyprawy. 

Pamiątką po naszym wyjeździe będzie zdjęcie śp. Mieczysława Suszyńskiego, które zostało przytwierdzone do nagrobnego pomnika znajdującego się w miejscu pochówku tego żołnierza.

Autor reportażu – Adrian Mikołajczyk

logo (4)

Centrum Wolontariatu i Aktywności Międzypokoleniowej

Centrum Odry-Niemen to rozwój i wzmocnienie dotychczasowych działań. Dzięki nowej siedzibie we Wrocławiu mamy szansę na realizację wielu aktywności dla całego naszego środowiska, ale też dla innych podmiotów. 

Projekt 3-letni dotyczy realizacji zadań w obrębie 3 bloków tematycznych:

Październikowe aktywności w Centrum

20.10.2021 środa

Spotkanie w siedzibie Stowarzyszenia Odra-Niemen z seniorami Dolnośląskiej Solidarności .

W trakcie wydarzenia grupa wolontariuszy Odra-Niemen przedstawiała działania organizacji i kierowała zaproszenie do seniorów, aby włączali się do  współpracy przy wolontariacie.  

23.10.2021 sobota

Udostepnienie  siedziby Stowarzyszenia Odra-Niemen na organizację Konferencji Regionalnej organizowanej przez ogólnopolską  Konfederację Inicjatyw Pozarządowych Rzeczypospolitej!

To okazja, aby wziąć udział w interesujących panelach, zdobyć wiedzę na warsztatach oraz poznać innych działaczy społecznych z regiony Dolny Śląsk.

  •  

Projekt dofinansowany ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego, w ramach projektu NOWEFIO – Priorytet 2-4

Litwa

Zaduszki Kresowe

Zapraszamy Państwa do zapoznania się z obszerną fotorelacją, dokumentującą tegoroczny wyjazd zaduszkowy na Litwę❗️
 
🚐 Przejechaliśmy ponad 2000 km,
 
🗺 przecieraliśmy nowe szlaki na naszej mapie pamięci,
 
ℹ️ odwiedziliśmy 34 miejsca, w tym wiele zupełnie nowych! Zapaliliśmy kilkaset zniczy na polskich grobach z najróżniejszych okresów naszej historii. Począwszy od Powstańców Listopadowych i Styczniowych, przez groby polskich legionistów z lat 1914-21, żołnierzy KOPu, Wojska Polskiego i Armii Krajowej, a skończywszy na niewinnych ofiarach wojennych.
 
❤️ A wreszcie, spotykaliśmy się z naszymi kochanymi Rodakami na Litwie. Był to krótki, acz bardzo intensywny wyjazd. Zapraszamy do oglądania i czytania!
Krzemieniec - cmentarz polski przez porządkami

Porządkowanie polskich miejsc pamięci na Ukrainie

Stowarzyszenie Odra-Niemen organizuje od 13-27 lipca 2021 roku wyjazd do Krzemieńca  na Ukrainie, gdzie będzie prowadzić prace na Cmentarzu Polskim.

Cmentarz Polski – jeden z pięciu cmentarzy w Krzemieńcu jest jedynym rzymsko-katolickim cmentarzem w tym mieście. Tak było również w okresie międzywojennym, gdzie na Cmentarzu Polskim chowano miejscowych Polaków. Odbywały się tam również uroczystości państwowe i historyczne. Na cmentarzu znajduje się m.in. Grób Nieznanego Żołnierza z okresu międzywojennego. Cmentarz Polski jest do dnia dzisiejszego w gestii Kościoła Katolickiego na Ukrainie. Do prac na cmentarzu zaprosił nas proboszcz parafii w Krzemieńcu – ksiądz Łukasz Grochla.

Prace w Krzemieńcu na cmentarzu prowadziliśmy już w roku 2019. Wykonano wtedy porządkowanie dolnej części cmentarza. W bieżącym roku planujemy kontynuowanie prac w kolejnych rejonach nekropolii.

W drodze do Krzemieńca planowany jest przystanek we Lwowie i spotkanie z naszym lwowskim oddziałem Centrum Kultury Polskiej Odra-Niemen-Dniestr.

Udział w projekcie bierze ok. 40 wolontariuszy z Polski i Rodacy z Ukrainy.  Przekrój wiekowy uczestników jest bardzo szeroki – od młodzieży szkolnej do osób starszych.  

Podczas pobytu w Krzemieńcu nie pracujemy przez cały czas. Dni pracy będą przedzielone dniami zwiedzania ciekawych, historycznych miejsc w okolicy. Sam Krzemieniec, z Górą Bony i wieloma innymi historycznymi elementami jest bardzo ciekawym miejscem pobytu. Ważnymi elementami zadania są też spotkania z Polakami. 

Projekt jest dofinansowany przez Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA.

Projekt jest dofinansowany przez Stowarzyszenie Odra-Niemen Zarząd Główny we Wrocławiu.  Fundusze pochodzą z zebranych kwot z 1% i od darczyńców prywatnych.