Stowarzyszenie Odra-Niemen od lat prowadzi działania związane z opieką nad polskimi miejscami pamięci, grobami żołnierzy, cmentarzami i miejscami ważnymi dla historii naszych rodaków na dawnych Kresach. To nie tylko prace porządkowe i renowacyjne, ale także żywa lekcja historii, budowanie więzi międzypokoleniowych oraz wspólna odpowiedzialność za pamięć o tych, którzy walczyli o wolną Polskę.
Jednym z przykładów takich działań są prace wolontariuszy prowadzone przed rocznicą operacji „Ostra Brama” oraz działania naszego lwowskiego oddziału na polskich miejscach pamięci na Ukrainie.
82. rocznica operacji „Ostra Brama”
7 lipca przypada 82. rocznica rozpoczęcia operacji „Ostra Brama”. W jej ramach oddziały Armii Krajowej podjęły walkę o wyzwolenie Wilna z rąk niemieckich. W kolejnych dniach działania prowadzone były przy współudziale Armii Czerwonej, a 13 lipca 1944 r. Wilno zostało zdobyte.
Tego samego dnia pod Krawczunami oddziały AK stoczyły ciężką bitwę z niemieckimi jednostkami wycofującymi się z miasta. Niemcy ponieśli duże straty, jednak zwycięstwo nad okupantem nie przyniosło Polakom wolności.
Wkrótce po zakończeniu walk Sowieci aresztowali dowódców Armii Krajowej, w tym płk. Aleksandra Krzyżanowskiego „Wilka”. Oddziały AK rozlokowane w rejonie Puszczy Rudnickiej zostały okrążone przez NKWD, a żołnierzy rozbrajano i aresztowano. Wielu z tych, którzy odmówili wstąpienia do armii podporządkowanej Sowietom, wywieziono w głąb ZSRR.
Wolontariusze Odra-Niemen w Popiszkach
Przed tą ważną rocznicą nasi wolontariusze z wrocławskiej centrali Stowarzyszenia Odra-Niemen, Stowarzyszenia Odra-Niemen Oddział Opolski, ZHR Głubczyce oraz ZHR Głuchołazy pojechali do Popiszek w rejonie wileńskim, aby odnowić groby żołnierzy VI Brygady Wileńskiej Armii Krajowej.
Wspólnym wysiłkiem udało się odświeżyć mogiły Kazimierza Doroszewskiego ps. „Lipniak” oraz nieznanego żołnierza ps. „Hardy”. Obaj polegli najprawdopodobniej 17 października 1943 roku w starciu z Łotyszami służącymi w formacjach niemieckich.
Takie działania są dla nas szczególnie ważne. Pokazują, że pamięć o żołnierzach Armii Krajowej i polskich miejscach pamięci na Wileńszczyźnie jest wciąż żywa, a kolejne pokolenia mogą w praktyczny sposób włączać się w jej pielęgnowanie.
Cześć Ich Pamięci!
Polskie miejsca pamięci na Ukrainie
Działania wolontaryjne prowadzone są także przez nasz lwowski oddział, który kontynuuje prace na polskich miejscach pamięci na Ukrainie. Tym razem wolontariusze Centrum Polskiej Kultury Odra-Niemen-Dniestr rozpoczęli sprzątanie starej części cmentarza w Zimnej Wodzie.
Prace na takich cmentarzach mają ogromne znaczenie. W wielu miejscach wymagają one systematycznej opieki, porządkowania, oczyszczania nagrobków, usuwania zarośli i przywracania godnego wyglądu miejscom spoczynku naszych rodaków. To konkretna, często wymagająca fizycznie praca, ale także wyraz szacunku wobec historii i osób, które przez lata tworzyły polskie dziedzictwo na tych ziemiach.
Dziękujemy wszystkim, którzy dołączyli do wspólnego sprzątania cmentarza w Zimnej Wodzie. Każda para rąk, każda godzina pracy i każde wsparcie pomagają ratować kolejne miejsca pamięci.
Dołącz do naszych działań
Już niedługo będziemy realizowali kolejny, ambitny projekt związany z polskimi miejscami pamięci na Ukrainie. O szczegółach będziemy informować w najbliższym czasie.
Jeśli chcesz pomóc, możesz wesprzeć remonty i prace porządkowe na kolejnych miejscach pamięci.
Wesprzyj działania na rzecz renowacji cmentarzy:
https://odraniemen.org/sklep/produkt/renowacja-cmentarza/
Razem możemy ocalić od zapomnienia miejsca, które są ważną częścią polskiej historii, pamięci i tożsamości.
