W 2025 roku kontynuujemy międzypokoleniowy projekt oparty o spotkania młodzieży z wrocławskimi świadkami historii.
Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej
14.02.2025 roku jest po raz pierwszy obchodzone nowe święto. We Wrocławiu uroczystości odbywają się przy pomniku poświęconym AK
Zachowane w pamięci-Spotkania z wrocławskimi kombatantami
O projekcie
W 2024 roku kontynuujemy międzypokoleniowy projekt oparty o spotkania świadków historii z młodzieżą. Po Poznaniu, Lublinie, Rzeszowie, Karczewie na Mazowszu przyszedł czas na Wrocław. Zadanie ma na celu stworzenie aktywnych miejsc międzypokoleniowych spotkań, wzmocnienie wolontariatu i działań społecznych dla najstarszego pokolenia wrocławskich kombatantów oraz stworzenie kompleksowej i nowoczesnej oferty z zakresu edukacji patriotycznej i historycznej jako dobrej praktyki. W czasie całego projektu promujemy działania wolontaryjne kierowane do kombatantów, m.in. prowadzoną od 15 lat przez Stowarzyszenie Odra-Niemen akcję Rodacy-Bohaterom. Projekt to jedna z ostatnich szans na bezpośrednie spotkania młodych Polaków z bohaterami polskiej i utrwalanie poprzez zdjęcia, multimedia międzypokoleniowych rozmów, dyskusji, promocji działań społecznych na rzecz kombatantów, póki bohaterowie są jeszcze z nami.
Spotkania ze świadkami historii
W czasie od sierpnia do listopada organizowaliśmy spotkania międzypokoleniowe. W ramach projektu odbyło się 10 spotkań młodego pokolenia – uczniów, harcerzy młodzieżowych wolontariuszy z wrocławskimi świadkami historii – kombatantami i osobami represjonowanymi, urodzonymi do roku 1945. Spotkania odbywały się w siedzibie Stowarzyszenia Odra-Niemen i we wrocławskich szkołach. W tych wydarzeniach wzięło udział prawie 250 młodych osób. Młodzież w 2024 roku miała szansę spotkać się ze świadkami historii:
- mjr Wanda Kiałka – sanitariuszka i łączniczka wileńskiej Armii Krajowej
- kpt. Stanisław Wołczaski – Powstaniec Warszawski
- Roman Janik, Ryszard Janosz, Jerzy Frydel - Sybiracy
- Marta Ziębikiewicz - córka Żołnierza Wyklętego, kpt. Władysława Łukasiuka ps. Młot
Wywiady ze świadkami historii
Warsztaty filmowe
Druga część projektu to warsztaty filmowe, w których wzięło udział 56 uczniów wrocławskich szkół. Zajęcia prowadzone przez młodego reżysera, rapera Pawła UNDERA Przewoźnego dotyczyły prezentacji tożsamościowej opartej na pozytywnych wartościach, historii kina z zaznaczeniem roli Polaków w rozwoju kinematografii, m.in. Kazimierza Prószyńskiego oraz pokazów zabytkowych kamer, którymi nagrywano wydarzenia z Powstania Warszawskiego czy dramatyczne relacje z obozów koncentracyjnych. Część praktyczna zajęć to budowanie z uczniami scenariusza wywiadu, podcastu ze świadkiem historii, nauka obsługi podstawowych sprzętów multimedialnych potrzebnych do tworzenia spotów, relacji, materiałów filmowych. Głównymi bohaterami nagranych materiałów stają się wrocławscy świadkowie historii, pochodzący z różnych środowisk kombatanckich.
Spotkanie podsumowujące projekt
Podsumowanie zadania to seria spotkań z udziałem młodzieży, pedagogów przy honorowym udziale świadków historii i delegacji środowisk kombatanckich, partnerów zadania. Program takich wydarzeń obejmował przedstawienie i promocja rezultatów projektu, w tym fotoreportaże ze spotkań, spoty z prowadzonych zajęć. Szkoły i środowiska harcerskie otrzymują pamiątkowe dyplomy uczestnictwa w zadaniu.
Dziękujemy za współpracę, obecność, zaangażowanie i wzruszenia uczniom, harcerzom, młodym wolontariuszom z następujących środowisk:
- I Liceum Ogólnokształcące im. Danuty Siedzikówny „Inki” we Wrocławiu
- Publiczna Szkoła Podstawowa LEONARDO we Wrocławiu
- Szkoła Podstawowa nr 71 im. Zesłańców Sybiru we Wrocławiu
- Szkoła Podstawowa nr 83 im. J. Kasprowicza we Wrocławiu
- Szkoła Podstawowa w Kostomłotach im. Marii Konopnickiej
- 10. Ślężańska Drużyna Harcerek "Szlak"
- 39. Wrocławska Drużyna Harcerzy "Bór" im. hm. RP Ryszarda Kaczorowskiego
- 14. Wrocławska Drużyna Harcerzy "Gawra"
- 48. Wrocławska Drużyna Harcerzy "Sokoły Wędrowne"
Promocja projektu
W ramach projektu przeprowadziliśmy szereg akcji promocyjnych. Oto lista niektórych z nich:
Finansowanie projektu
Zadanie publiczne jest współfinansowane ze środków finansowych otrzymanych od Gminy Wrocław
Zadanie realizowane we współpracy z Wrocławskim Centrum Rozwoju Społecznego
Projekt jest przygotowany i prowadzony przez Stowarzyszenie Odra-Niemen.
Spotkania z historią
Projekt edukacyjny Wielkopolskiego Oddziału Stowarzyszenia Odra-Niemen.
Filmowe historie. Międzypokoleniowe Warsztaty filmowe
Projekt dotyczył realizacji serii spotkań międzypokoleniowych opartych o poznawanie nowoczesnych technologii filmowych, zbudowanie relacji pomiędzy świadkami historii a młodszym pokoleniem. Poprzez aktywny udział w warsztatach filmowych, powstał cykl spotów o budowaniu relacji międzypokoleniowych i filmowe opowieście o losach świadków historii.
Międzypokoleniowe spotkania na Mazowszu
W czerwcu odbyło się międzypokoleniowe spotkanie na granicy Mazowsza i Podlasia. nad Bugiem. Celem wydarzenia było poznanie się uczestników z różnych grup wiekowych, zostały zaprezentowane spoty projektów międzypokoleniowych z akcji Rodacy-Bohaterom oraz prezentacja materiałów reżysera Pawła Przewoźnego. Grupa zwiedziła Stadninę koni w Janowie i okoliczne zabytki. Odbyły się prace warsztatowe w zespołach i tworzenie materiału zdjęciowego nad Bugiem.
Warsztaty filmowe
W ramach zadania zorganizowaliśmy 4 warsztaty filmowe w różnych regionach Polski. Na każdym ze spotkań bohaterowie przekazywali treści związane z patriotyzmem, opowiadali o swoich losach. Warsztaty przybierały różne formy w zależności od temperamentu kombatanta, ale wszędzie aktywnymi „filmowcami” była młodzież, która prowadziła rozmowy (podcasty). nagrywała reelsy, czy współpracowała przy tworzeniu scenariusza spotkań. W ramach zadania powstały 4 spoty pokazujące głównych bohaterów., ale młodzież nagrał też mniejsze formy filmowe np. nt wolontariatu.
Poznań – #1 Warsztat filmowy realizowany w dniach 12-13.10.2023r. Głównym bohaterem zajęć i spotów był Pan Jerzy Majchrzak uczestnik wydarzeń Poznań’56, a środowiska kombatanckie, które włączyły się do zadania to: Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Wielkopolska, Związek Sybiraków O/Wielkopolska, Stowarzyszenie Poznań’56
Rzeszów – #2 Warsztat filmowy realizowany w dniach 26-27.10.2023r. Głównym bohaterem spotów był Pan Władysław Bogaczewicz , żołnierz Armii Krajowej. Środowiska kombatanckie, które włączyły się do zadania to: Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Podkarpacki, Związek Sybiraków Rzeszów i Stalowa Wola
Lublin – #3 Warsztat filmowy realizowany w dniach 6-7.11.2023r. Główną bohaterką spotów była Pani Jadwiga Bednarska, więzień polityczny II Konspiracji. Środowiska kombatanckie, które włączyły się do zadania to: Chełmskie i Lubelskie Środowisko Żołnierzy 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK, Dzieci Zamojszczyzny, Polski Związek b. Więźniów Politycznych hitlerowskich Więzień i Obozów Koncentracyjnych w Lublinie
Karczew Mazowsze – #4 Warsztat filmowy odbył się w dniach 27-28.11.2023.. Bohaterem warsztatów został Janusz Maksymowicz – Powstaniec Warszawski, a środowisko kombatanckie, które włączyło się do zadania to Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej, środowisko Powstańców Warszawskich
Promocja projektu i jego rezultatów
W grudniu odbyło się we Wrocławiu spotkanie podsumowujące projekt. Przy udziale ponad 100 osób, młodych wolontariuszy i dolnośląskich kombatantów, pokazaliśmy materiały filmowe ze zrealizowanych zajęć. Na profilach Odra-Niemen w social mediach pokazywaliśmy relacje ze spotkań w poszczególnych regionach, a także ukazał się artykuł w Kwartalniku „Ponad Granicami”.
Finansowanie projektu
Projekt został sfinansowany ze środków Fundacji PZU oraz funduszy własnych Stowarzyszenia Odra-Niemen.
Nagroda dla laureatów konkursów historycznych
Nagroda dla laureatów konkursów historycznych to zadanie Stowarzyszenie Odra-Niemen. Od kilku lat organizujemy ze środków własnych nagrodę – wyprawy edukacyjne dla uczniów i pedagogów.
Podcast – Sybirak
Zapraszamy do wysłuchania rozmowy z prezesem Wielkopolskiego Związku Sybiraków, panem Marianem (Markiem) Macutkiewiczem.
Z nagrania dowiecie się Państwo jakie wspomnienia wywozi się z Syberii jako dziecko, jak niebezpieczna może być droga do szkoły przez tajgę i czyje groby widział na miejscu polski zesłaniec. Poznacie historię niezwykłego obrazu, który przewędrował kilkanaście tysięcy kilometrów i wysłuchacie, jak postawić pomnik pamięci na Uralu, mimo sprzeciwu lokalnych władz, a na koniec, jak Sybiracy współpracują z młodzieżą.
Miłego słuchania!
Fot. Marek Macutkieiwcz odbierający nagrodę „Drzwi do wolności” na Festiwalu NNW
Zmarli kolejni bohaterowie polskiej wolności
W sierpniu 2022 roku odeszła kolejna grupa polskich bohaterów, przyjaciół Stowarzyszenia Odra-Niemen.
Cześć ich pamięci! Na zawsze w naszej pamięci!
3.08. Z Londynu dotarła smutna wiadomość. Zmarł ostatni Żołnierz Wyklęty na Wyspach – Major Sergiusz Papliński ps. Kawka.
Major Sergiusz Papliński – partyzant zgrupowania Antoniego Hedy „Szarego” i Zygmunta Kiepasa „Krzyka”, więzień więzienia w Radomiu, członek Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość.
Na terenie Pomorza prowadził walkę dywersyjną, w 1946 roku zmuszony opuścić Polskę i w mundurze NKWD przedostaje się do Berlina, do amerykańskiej strefy okupacyjnej. Następnie z obozu przejściowego dostaje się do Anglii i tam działa w strukturach Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość
Sergiusz Papliński był polskim patriotą, malarzem, do końca życia mieszkał w Londynie. Nasze środowisko miało zaszczyt znać i gościć w Polsce bohatera, na jednym z projektów adresowanych do kombatantów
Na zdj. mjr S. Papliński podczas międzynarodowego spotkania kombatantów w Sopocie, 2019 r.
15.08 w Olsztynie zmarł mjr Ireneusz Hurynowicz.
Żołnierz VI Wileńskiej Brygady Armii Krajowej. Urodzony w Parafianowie na Wileńszczyźnie. Brał udział m.in. w Operacji Ostra Brama, po ucieczce z Wileńszczyzny ujawnił się dopiero w 1990 roku.
Środowisko Stowarzyszenia Odra-Niemen miało zaszczyt znać Pana Majora. Wielokrotnie bywał na organizowanych przez nas spotkaniach kombatantów w Sopocie, Juracie czy Łańsku.
Żeglarz, ujmujący człowiek, z wielką serdecznością brał udział w spotkaniach z młodzieżą. Cieszył się, że był twarzą kampanii Rodacy-Bohaterom i często zapewniał nas o swojej do nas życzliwości.
Mieliśmy się spotkać niedługo, miał przyjechać do sanatorium na organizowany projekt #ZdrowieBohaterom. Nie uda się to spotkanie.
Dziękujemy za wszystko Panie Majorze!
23.08 w Lidzie, na Białorusu zmarł kpt. Józef Nowik ps. Burzyński.
Urodzony 28.06.1926 roku. Żołnierz II Batalionu 77 pp AK na Nowogródczyźnie, dowodzonego przez legendarnego Porucznika Jana Borysewicza ps. Krysia. Był wspaniałym człowiekiem i wielkim Bohaterem. Spod Wilna w 1944 roku niósł na swoich plecach rannego kolegę. Doniósł go aż do Lidy. Później ukrywał się przez wiele lat w małej skrytce w ścianie domu, dzięki czemu uniknął łagrów. Ze skrytki wychodził wyłącznie nocą.
Ponad 13 lat temu poznaliśmy Pana Józefa razem z całym środowiskiem Stowarzyszenia Żołnierzy AK na Białorusi. Był jednym z Tych, dla których powstało Stowarzyszenia Odra-Niemen. Piękne mamy wspomnienia, a teraz ogromny żal i smutek.
Cześć i chwała Bohaterom! Żegnaj Przyjacielu! Odpoczywaj w Pokoju.
22 sierpnia w Nowej Zelandii zmarł Zdzisław Lepionka, Sybirak, „Dziecko z Pahiatua”, zasłużony działacz polonijny.
Urodził się 14 lipca 1936 roku w Waniowie, w województwie lwowskim. 10 lutego 1940 roku deportowany wraz z rodziną na Syberię.
Po długiej podróży, w trakcie której umiera mama Zdzisława, trafiają do Uzbekistanu. Tam rodzina rozdziela się, Zdzisław zostaje z dwoma młodszymi braćmi, trafiają wkrótce do Persji.
Potem, wchodząc w skład grupy 733 dzieci, dociera do Nowej Zelandii, by rozpocząć nowe życie w Pahiatua.
Zdzisław Lepionka był bardzo aktywnym i zaangażowanym działaczem polonijnym w Nowej Zelandii. Dzięki jego działaniom udało się m.in. zorganizować dużą zbiórkę darów rzeczowych i pieniędzy dla Polaków w czasie Stanu Wojennego, organizował marsz wsparcia dla Polski, na którym zebrało się niemal 10 tysięcy osób!
Mieliśmy zaszczyt poznać Pana Zdzisława i jego żonę Halinę podczas wizyty projektowej w Nowej Zelandii. Zaowocowało to m.in. ich wizytą w Polsce, na Festiwalu Niepokorni, Niezłomni, Wyklęci, gdzie otrzymali nagrodę „Drzwi do Wolności”.
2 sierpnia 2018 roku został odznaczony przez prezydenta RP Andrzeja Dudę Krzyżem Komandorskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej.
Składamy wyrazy najgłębszego współczucia żonie Halinie i całej pogrążonej w smutku rodzinie. Cześć Jego Pamięci!
Powstanie Warszawskie
78 lat temu, o godz. 17 wybiła „Godzina W” i zaczęło się Powstanie Warszawskie. W jego początkowej fazie wielka nadzieja wlała się w serca Powstańców i warszawiaków, na ulicach naszej stolicy ponownie pojawiły się polskie flagi.
Pamiętajmy dzisiaj o bohaterach tego zrywu. O Powstańcach leżących na cmentarzach, odwiedźmy ich groby, pomódlmy się, zapalmy znicz. O żyjących świadkach historii, których z roku na rok jest coraz mniej. Rozmawiajmy z nimi, wspierajmy ich, póki jeszcze z nami są i mogą się dzielić swoją historią.
„Ziemia po której chodzisz, to marzenie tych, którzy odeszli za młodzi.”
Odwiedzając w tym roku Dom Powstańców Warszawskich otrzymaliśmy piękną pamiątkę. Jest to obraz przedstawiający scenę z Powstania Warszawskiego. Na odwrocie obrazu niespodzianka. Umieszczone zostały podpisy prawdziwych świadków historii – Powstańców Warszawskich.
Cześć i chwała Bohaterom!
Rocznica śmierci Witolda Pileckiego
[OSM-Plugin-Error]: width = " is out of range [pix]!
[OSM-Plugin-Error]:height = " is out of range [pix]!
[OSM-Plugin-Error]:zoom out of range!
[OSM-Plugin-Error]:"6"
[OSM-Plugin-Error]:tagged_type Error
[OSM-Plugin-Error]:tagged_filter Error
Środowisko Stowarzyszenia Odra-Niemen oddaje hołd wielkiemu Polakowi w 74 rocznicę śmierci Witolda Pileckiego. W różnych miejscach Polski odbędą się wydarzenia pod szyldem Odra-Niemen, wydarzenia w których będzie brała udział Odra-Niemen. Przedstawiamy nasze aktywności w dniu 25 maja:
- W Głubczycach SON O/Opolszczyzna o g. 21.30 spotyka się pod Ratuszem, przy figurze Maryjnej. Odbędzie krótkie wspomnienie postaci Witolda Pileckiego, krótki koncert patriotyczny, modlitwa. Z białych i czerwonych zniczy ułożony zostanie napis PILECKI
- W Krakowie SON O/Małopolski będzie uczestniczyć w wydarzeniu Znicza Pamięci, który organizuje IPN z Krakowa. Ze ze zniczy ułożony zostanie napis PILECKI oraz delegacja Odra-Niemen złoży kwiaty pod pomnikiem bohatera w Parku Jordana KLIKNIJ
- W Lublinie Dni Pileckiego są organizowane wspólnie z Aresztem Śledczym, przy wsparciu Stowarzyszenia Narodowy Krasnystaw, Klubu Polonijnego Odra-Niemen. Odbędzie się akcja czytania Raportu Pileckiego przez osadzonych oraz spotkanie z kombatantem KLIKNIJ
- Podkarpacki Oddział SON złoży symbolicznie biało-czerwone znicze w kilku miejscach pamięci związanych z Pileckim i AK w Rzeszowie i Stalowej Woli.
- We Wrocławiu Zarząd Główny SON weźmie udział w wydarzeniu organizowanym przez IPN Wrocław i o godzinie 12.00 złożymy kwiaty pod Pomnikiem Rotmistrza. Będziemy też obecni w tym samym miejscu o 21.30 i zapalimy znicze. O godzinie 20.00 organizujemy własne wydarzenie na Placu Wolności i przy udziale wolontariuszy stworzymy znak Polski Walczącej z osób trzymających białe i czerwone kartony nad głowami /tzw. kartoniada
