11 lipca przypada kolejna rocznica „Krwawej Niedzieli” – jednego z najbardziej tragicznych dni w historii Polaków na Kresach. Tego dnia, w 1943 roku, oddziały UPA zaatakowały niemal 100 polskich miejscowości na Wołyniu, mordując tysiące bezbronnych Polaków.
Jak przypomina Instytut Pamięci Narodowej na portalu „Zbrodnia Wołyńska”: „Zbrodnia Wołyńska – antypolska czystka etniczna przeprowadzona przez nacjonalistów ukraińskich, mająca charakter ludobójstwa. Objęła nie tylko Wołyń, ale również województwa lwowskie, tarnopolskie i stanisławowskie – czyli Galicję Wschodnią, a nawet część województw graniczących z Wołyniem: Lubelszczyzny i Polesia. Czas trwania Zbrodni Wołyńskiej to lata 1943–1945”.
Pamięć o ofiarach Zbrodni Wołyńskiej jest dla Stowarzyszenia Odra-Niemen jednym z ważnych zobowiązań wobec historii, polskich rodzin kresowych oraz tych, którzy przez dziesięciolecia czekali na godne upamiętnienie swoich bliskich.
Wolontariat pamięci na Wołyniu
Stowarzyszenie Odra-Niemen od lat włącza się w działania związane z upamiętnianiem Polaków pomordowanych na Wołyniu. Nasi wolontariusze brali udział w pracach prowadzonych na Ukrainie, m.in. w Ostrówkach, wspierając działania Wydziału Kresowego IPN, którego celem jest poszukiwanie szczątków naszych Rodaków oraz przywracanie pamięci o ofiarach.
Każdego roku nasi przedstawiciele odwiedzają wołyńskie miejsca pamięci również w okresie Zaduszek. Zapalamy znicze, porządkujemy groby i miejsca kaźni, modlimy się oraz przypominamy, że pamięć o pomordowanych Polakach pozostaje żywa.
Szczególnie aktywnie w te działania angażuje się środowisko chełmskie Stowarzyszenia Odra-Niemen, w tym , które regularnie podejmuje prace porządkowe i remontowe na dawnych polskich cmentarzach oraz przy miejscach pamięci na Wołyniu.
Prace na cmentarzu w Turzysku
Kolejny wyjazd naszych wolontariuszy na Wołyń poświęcony był pracom porządkowym na dawnym cmentarzu katolickim w miejscowości Turzysk w obwodzie wołyńskim na Ukrainie.
Zabytkowy cmentarz rzymskokatolicki w Turzysku to miejsce pochówku dawnych polskich mieszkańców tych ziem. Zachowało się tam około 40 nagrobków. Najstarsze odnalezione inskrypcje pochodzą z połowy XIX wieku. Wśród pochowanych znajdują się również polscy legioniści z 1919 roku.
Prace wolontariuszy polegały na wycinaniu i wynoszeniu zakrzaczeń, odrostów drzew oraz chwastów, a także na odsłanianiu zachowanych nagrobków. Mimo wielogodzinnej pracy w upalny dzień, uporządkowanie całego cmentarza wymaga kolejnych wyjazdów i dalszego zaangażowania.
Po zakończonych pracach uczestnicy odmówili krótką modlitwę i zapalili znicze. W drodze powrotnej znicze zapłonęły również przy krzyżu upamiętniającym Polaków pomordowanych przez UPA w miejscowości Werba oraz na cmentarzu we Włodzimierzu Wołyńskim.
Wspólna praca wielu środowisk
W pracach na wołyńskich miejscach pamięci udział wzięli czynni i emerytowani funkcjonariusze Straży Granicznej, Kombatanci Misji Pokojowych ONZ z Koła nr 50 z Lublina, członkowie oraz sympatycy Stowarzyszenia Odra-Niemen.
Dziękujemy wszystkim osobom i środowiskom zaangażowanym w ten ważny wolontariat pamięci. Szczególne podziękowania kierujemy do Andrzeja Rosińskiego – koordynatora wyprawy oraz do firmy Rumcajs z Hrubieszowa za transport oraz pomoc w pracach.
Wołyńskie miejsca pamięci potrzebują naszej obecności, troski i systematycznej pracy. Każdy uporządkowany nagrobek, każdy zapalony znicz i każda modlitwa są znakiem, że ofiary Zbrodni Wołyńskiej nie zostały zapomniane.
Na zawsze w naszej pamięci.
